Gaat permacultuur over tuinen of over ontwerpen?

René Röell Permacultuur wordt sterk geassocieerd met tuinen. Vaak ontstaat er verwarring als je zegt dat permacultuur over meer gaat. Daarom is helderheid geboden:

Met permacultuur willen we duurzame systemen ontwerpen op basis van ontwerpprincipes die ontleend zijn aan de natuur. Permacultuur is dus een ontwerpstrategie.

Je kunt permacultuur op tuinen toepassen of liever gezegd op voedselsystemen. En veel mensen doen dat ook als eerste stap. Het ligt voor de hand en is relatief gemakkelijk uitvoerbaar. En het is een excellente manier om te leren werken met de ontwerpprincipes.

Maar tuinen zijn niet de essentie van permacultuur, net zo min als zonnebloemen de essentie van Van Gogh zijn. Permacultuur gaat over meer, over alles eigenlijk, dus ook over wonen, kleding, gezondheid of samenleven. Het is een manier van denken die duidelijk afwijkt van het gangbare en die daarom op vele terreinen een wezenlijke bijdrage kan leveren.

Het belang van ontwerpen is namelijk dat het te weinig  gebeurt. Het westerse denken in reactie op bijvoorbeeld de ecologische crisis of de vluchtelingencrisis, is reactief en lineair. In de analyse van het probleem zit de oplossing besloten. Teveel vluchtelingen? Sluit de grenzen of zorg voor meer opvang, afhankelijk van je politieke standpunt. Wat het probleem zegt over ons economische of politieke systeem komt niet boven en speelt geen rol in de besluitvorming. Het handelen blijft daarmee symptoombestrijding; kortzichtig en een herhaling van zetten.

Een ontwerpstrategie nodigt uit om te reflecteren op het systeem waarin het probleem zich voordoet. Zij nodigt uit om de context te zien en om de diepere oorzaken boven te halen. En zij vraagt om datgene wat we in het verleden dachten niet automatisch als uitgangspunt voor de toekomst te nemen. Soms moet je dingen anders gaan doen om een andere uitkomst te krijgen. Ontwerpen vraagt dus om creativiteit en bezinning op de vraag wat echt belangrijk voor ons is.


Nieuwe jaaropleiding
De jaaropleiding is dus een ontwerpopleiding, wat betekent dat alles in het teken staat van het leren ontwerpen op basis van de ontwerpprincipes. Lesstof, reader, oefeningen, opdrachten etc. dragen bij aan je ontwerpvaardigheid. Het streven is dat je een ontwerp maakt voor een eigen project, bij voorkeur een project dat je ook gaat uitvoeren. Dat kan de achtertuin zijn maar dat hoeft dus niet. Het kan ook het nieuwe kippenhok zijn; of de natuurspeelplaats bij school; of de retrofitting van je huis. Daarnaast maak je in subgroepjes een gezamenlijk ontwerp. Omdat ontwerpen vaak ook een collectief proces is.
De nieuwe jaaropleiding begint op dinsdag 26 april en je leest er hier meer over.


Permacultuur praktijkdagen
De praktijkdagen gaan wel over tuinen en zijn een aanvulling op de opleiding. Op deze dagen ga je aan de slag met praktische zaken rondom het aanleggen van een permacultuur tuin. Denk aan het snoeien van fruitbomen, het aanleggen van een kruidenspiraal of het composteren van tuin- en keukenafval. Je kunt bij dit soort activiteiten nog zo vaak instructies horen of lezen maar je krijgt het pas door als je het doet en als je ervaart waar je dan tegenaan loopt. Daarvoor zijn dus de praktijkdagen.
De praktijkdagen zijn gegroepeerd rondom vier thema’s, van aanleg van de tuin tot en met verwerking van de producten . De eerstvolgende serie van 10 dagen begint zaterdag 6 februari en je leest er hier meer over.


Verdiepingscursus plantkunde
Verdiepingscursussen zijn een vervolg op de jaaropleiding en zoemen in op specifieke onderwerpen. De verdiepingscursus plantkunde gaat over welke combinaties van planten werken en welke niet en vooral waarom dit zo is. De bedoeling van de cursus is om zelf te leren denken en zelf uit te vinden wat werkt en wat niet. En daarvoor heb je kennis nodig over planten, over plantenfamilies, over plantenfysiologie en over de relatie tussen planten en schimmels, bacteriën en andere planten.
De verdiepingscursus plantkunde bestaat uit drie donderdagen en start op donderdag 18 februari. Meer over de cursus lees je hier.


Verdiepingscursus sociale permacultuur
In de cursus sociale permacultuur passen we de permacultuur principes toe op sociale systemen. We vragen ons af hoe we op een zinvolle en  effectieve manier kunnen samenwerken en samenleven; een manier die recht doet aan de individualiteit van mensen en tegelijk aan de taak waarvoor de groep zich heeft gesteld. Is er een weg tussen hyperindividualisme en kuddegeest? Het blijkt van wel. Er is een weg van minder regels, van meer vertrouwen en van betere communicatie, waarbij we ons oriënteren op de sociale natuur van de mens.
De verdiepingscursus sociale permacultuur is een vierdaagse cursus van twee keer een vrijdag en een zaterdag en start op vrijdag 15 april. Meer over de cursus lees je hier.


Introductiecursus “haal meer uit je moestuin”
De introductiecursus “Haal meer uit je moestuin” is een cursus van drie zaterdagochtenden vol tips en trucs voor mensen met een moestuin. Zonder al te veel in te gaan op de permacultuur principes, leer je een aantal handige permacultuur technieken die je kunt toepassen in je moestuin.  Heel praktisch en geen voorkennis vereist! Lees meer

Edward de Bono, de grondlegger van het begrip lateraal denken, vatte het belang van ontwerpen als volgt samen:

 “You can analyse the past, but you have to design the future.”

Het is een oproep om creatief te zijn en de kansen te blijven zien, ook in het licht van serieuze problemen. Veel succes!

 

Comments are closed.