In februari 2011 is Helma gestart met 2 permacultuur lesgroepen in Zutphen, een groep op de donderdag en een groep op de zaterdag. Zelf heb ik meegedaan in de donderdag-groep. De theorie lessen werden gegeven in de Kaardebol, het praktijk gedeelte vond plaats in de tuin op Bronsbergen. Op deze pagina wil ik een korte impressie geven van deze cursus die ik met heel veel plezier gevolgd heb.

Lesdag 1

Zo’n eerste lesdag is altijd spannend. Wie zijn mijn mede-cursisten en voldoet de docente wel aan mijn verwachting? Het viel gelukkig allemaal erg mee! Leuke mede-cursisten en ik kwam erachter dat Helma veel kennis heeft die ze op een prettige manier weet over te brengen.

We begonnen deze dag met een oefening; Spirals of Erosion. Er werden 3 circels op de grond gelegd die elkaar in het midden overlapten en die elk ergens voor stonden: zorg voor de aarde, zorg voor de mens en delen van overvloed. De verschillende producten moesten in de juiste circels gezet worden. Het punt waar de 3 circels over elkaar vielen stond voor permacultuur.

Lesdag 2

Deze 2e lesdag hebben we geleerd dat permacultuurontwerp bestaat uit verschillende ontwerpprincipes en hebben we een aantal van deze principes behandeld. Zo hebben we geleerd wat een veerkrachtig systeem is en hoe we een zo efficiënt mogelijk systeem kunnen opzetten waarbij we het risico zoveel mogelijk spreiden.

Na de lunch met een heerlijke soep, meegenomen door mede-cursist Anne, kregen we een rondleiding door de permacultuurtuin van Helma. Voor de meeste van ons was dit de eerste keer dat we op deze tuin kwamen. Een ieder van ons was zeer onder de indruk van deze tuin.

Lesdag 3

Een dag die helemaal in het teken stond van de bodem. Een gezonde bodem is natuurlijk van levensbelang. ‘s Morgens heeft Helma ons geleerd hoe we onze bodem gezond kunnen krijgen en houden. Ook kregen we een indrukwekkende film te zien over het bodemleven. In deze film was bijvoorbeeld goed te zien hoe de wormen organisch materiaal naar beneden trekken om vervolgens op te kunnen eten.

‘s Middags had Helma een gastdocent uitgenodigd die ons een les gaf in bodemkunde. Ook had een ieder van ons een potje met grond uit eigen tuin meegenomen en leerden we hoe we op een eenvoudige manier onze grond kunnen beoordelen.

De bedoeling was om ook nog naar de tuin te gaan om te leren bedden en paden aan te leggen. Helaas gooide het weer roet in het eten, de regen kwam de hele dag met bakken uit de lucht! Wat dat betreft had de zaterdag-groep meer geluk, getuige de foto die ik daarvan kreeg.

Lesdag 4

Deze dag gingen we weer verder met de permacultuurontwerpprincipes. Zo hebben we o.a. geleerd dat randen en overgangsgebieden (bijvoorbeeld van bos naar wei en van zoet water naar zout water) plekken zijn met het een grote biodiversiteit en heeft Helma ons verteld hoe we dit in onze eigen tuin kunnen toepassen. Ook hebben we het erover gehad dat we met pergola’s de efficiëntie van onze tuin kunnen vergroten.

‘s Middags zijn we lekker naar de tuin gegaan en heeft Helma ons een techniek geleerd om een kruidenspiraal aan te leggen met behulp van oude stoeptegels. Een techniek die ik gedurende het afgelopen jaar een aantal keren op andere plekken heb kunnen toepassen.

Lesdag 5

Lesdag 5 stond in het teken van bomen en gildes. We hebben het over forest gardening gehad oftewel de bostuin. Helma had hierover weer een inspirerende film. We hebben verschillende snoei technieken behandeld voor fruitbomen en kleinfruit en geleerd dat snoeien niet altijd nodig is (vaak liever niet zelfs!)

Ook hebben we deze dag de gildes behandeld. Gildes zijn combinaties van planten die elkaar versterken. Hele praktische informatie die we ook direct in onze eigen tuin kunnen toepassen.

‘s Middags zijn we naar de tuin gegaan en konden we allemaal oefenen in het zaaien.

Lesdag 6

Op deze dag had Helma weer een gastdocent geregeld. Onder leiding van Pedro Duarte zijn we de hele dag bezig geweest met het bouwen van een lemen muur. Een dikke lemen muur neemt overdag veel warmte op en geeft deze, als het kouder wordt, weer langzaam af. Voor zo’n muur kun je planten zetten die veel warmte vragen zoals paprika’s pepers en tomaten. Dit principe kun je natuurlijk ook in een huis toepassen.

We hadden deze dag stralend mooi weer en veel schik met z’n allen! Meer foto’s van deze dag vindt u in dit album.

Lesdag 7

Deze laatste dag voor de zomerstop zijn we vooral bezig geweest met het ontwerpproces. Zo hebben we geleerd hoe we een goed klanten gesprek kunnen houden en heeft Helma ons verschillende tekentechnieken laten zien.

Leuk was dat we een klant gesprek bij elkaar hebben afgenomen aan de hand van de in een eerdere les getekende plattegrond. De huiswerkopdracht was het maken van een ontwerp aan de hand van dat klant gesprek.

‘s Middags zijn we weer naar buiten gegaan en hebben we in het veld gekeken naar indicator planten. Ondanks dat het wat miezerig weer was, toch een hele boeiende middag: we weten nu bijvoorbeeld dat als op een stuk grond veel weegbree voorkomt dat dat kan duiden op grond waar veel overheen gelopen is en brandnetels kunnen duiden op een stikstofrijke grond.

Lesdag 8

De vakantie zat er weer op en iedereen begon weer vol enthousiasme. Deze dag begonnen we met het bespreken van patronen en structuren die veel in de natuur voorkomen. Deze patronen en structuren hebben allemaal een doel en Helma heeft ons geleerd deze toe te passen in onze eigen ontwerpen.

Ook hebben we deze les uitgebreid stil gestaan bij water. Water is een schaars goed en wij hebben geleerd water zo efficiënt mogelijk te gebruiken.

‘s Middags hebben we in groepjes de verschillende ontwerpen besproken die we in de vorige les gemaakt hebben. Omdat een goed ontwerp de basis is van je permacultuursysteem, hebben we hier goed de tijd voor genomen. Helma heeft onze ontwerpen bekeken en heeft ons flink wat tips aan de hand gedaan om tot een nog beter ontwerp te komen.

Lesdag 9

De laatste lesdag alweer! Toch wel een beetje zenuwachtig ging ik die dag naar Zutphen. Een ieder van ons moest die middag een presentatie geven over de eigen tuin.

‘s Morgens hebben we het gehad over het winterklaar maken van de tuin, het gebruik van groenbemesters en het oogsten en bewaren van de groenten.

Na de presentatie’s was het moment daar, de uitreiking van de diploma’s. Hier had Helma veel werk van gemaakt, voor een ieder van ons persoonlijke woorden en de meeste van ons gingen met een PDC naar huis!

Na dit officiele gedeelte was er een feestelijke afsluiting met een hapje en een drankje. Moe maar voldaan ging een ieder naar huis.